Những điều cần biết về nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa dịp Tết nguyên đán

Hàng năm, mỗi dịp Tết đến xuân về là thời gian luôn được mong đợi vô cùng ý nghĩa trong năm. Tết không chỉ là dịp các thành viên trong gia đình có thể tụ họp sum vầy bên nhau mà đây cũng là dịp con cháu tỏ lòng thành kính biết ơn tổ tiên thông qua các nghi thức thờ cúng trong những ngày tết. Cúng giao thừa là một trong những nghi thức mà không thể bỏ qua trong dịp năm hết Tết đến. Vì thế mà mỗi gia đình đều cần chuẩn bị cho mình những kiến thức cần thiết để giúp việc cúng lễ đúng và ý nghĩa. Vậy cúng giao thừa như thế nào? Để giúp các bạn có thêm kiến thức bài viết dưới đây chúng tôi sẽ đề cập tới những điều cần biết về nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa.

Lễ cúng giao thừa (trừ tịch) là gì?

Giao thừa hay còn gọi là trừ tịch chính là thời điểm giờ phút cuối cùng của năm cũ qua đi sắp bắt đầu sang năm mới. Đêm trừ tịch là đêm cuối cùng của năm rất tối nên thường được ví “tối trời như đêm ba mươi”. Đêm trừ tịch được coi là đêm của sự tĩnh lặng, thiêng liêng để rũ bỏ những phiền muộn. Theo như tục lệ từ xa xưa của người Việt thì vào đêm trừ tịch người ta sẽ làm lễ trừ tịch với ý nghĩa đem bỏ hết tất cả những thứ xấu xa của năm cũ để đón chào những điều mới mẻ tốt đẹp của năm mới sắp tới và để khu trừ ma quỷ. Lễ trừ tịch được tiến hành vào đêm giao thừa nên thường vào giờ Tý từ 11 giờ đến 1 giờ nên còn được gọi với tên khác là lễ giao thừa.

Lễ cúng đêm giao thừa cúng ai?

Lễ giao thừa được tổ chức là để đón các vị Thiên binh chính là 12 vị hành khiển. Người ta tin rằng, mỗi một năm có một vị hành khiển coi việc nhân gian và sau khi kết thúc năm đó thì vị hành khiển ấy sẽ bàn giao công việc cho vị thần khác vì thế nhân gian sẽ làm lễ cúng để tiễn vị thần cũ, đón thần mới. Sau 12 năm các vị hành khiển sẽ luân phiên trở lại cai quan nhân gian. Vào thời điểm giao thừa thì các vị hành khiển đi thị sát dưới hạ giới nên rất vội vàng không thể vào trong nhà nên bàn cúng thường sẽ được đặt ở ngoài trời để các vị có thể dễ dàng hưởng lễ.

Những điều cần biết về nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa dịp Tết nguyên đán

12 vị hành khiển và phán quan bao gồm:

– Năm Tý: Chu Vương Hành Khiển, Thiên Ôn Hành Binh chi Thần, Lý Tào Phán quan.

– Năm Sửu: Triệu Vương Hành Khiển, Tam thập lục phương Hành Binh chi Thần, Khúc Tào Phán quan.

– Năm Dần: Ngụy Vương Hành Khiển, Mộc Tinh chi Thần, Tiêu Tào Phán quan.

– Năm Mão: Trịnh Vương Hành Khiển, Thạch Tinh chi Thần, Liêu Tào Phán quan.

– Năm Thìn: Sở Vương Hành Khiển, Hỏa Tinh chi Thần, Biểu Tào Phán quan.

– Năm Tỵ: Ngô Vương Hành Khiển, Thiên Hải chi Thần, Hứa Tào Phán quan.

– Năm Ngọ: Tấn Vương Hành Khiển, Thiên Hao chi Thần, Nhân Tào Phán quan.

– Năm Mùi: Tống Vương Hành Khiển, Ngũ Đạo chi Thần, Lâm Tào Phán quan.

– Năm Thân: Tề Vương Hành Khiển, Ngũ Miếu chi Thần, Tống Tào Phán quan.

– Năm Dậu: Lỗ Vương Hành Khiển, Ngũ Nhạc chi Thần, Cự Tào Phán quan.

– Năm Tuất: Việt Vương Hành Khiển, Thiên Bá chi Thần, Thành Tào Phán quan.

– Năm Hợi: Lưu Vương Hành Khiển, Ngũ Ôn chi Thần, Nguyễn Tào Phán quan.

Cần sắp dọn bàn thờ cúng giao thừa như thế nào?

Thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng dân gian có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt. Chính vì vậy mà trong mỗi gia đình người Việt ta thường có bàn thờ tổ tiên. Bàn thờ là nơi thờ cúng linh thiêng để tỏ lòng thành kính, biết ơn tưởng nhớ tới những người đã khuất của con cháu còn sống. Tùy theo điều kiện gia cảnh của mỗi gia đình mà cách sắp đặt và trang trí bàn thờ sẽ khác nhau tuy nhiên điểm chung chính là bàn thờ tổ tiên luôn được đặt ở vị trí trang trạng nhất.

Những điều cần biết về nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa dịp Tết nguyên đán 1

Mỗi dịp Tết đến thì con cháu đều làm lễ mời tổ tiên về ăn Tết cùng gia đình vì vậy mà bàn thờ tổ tiên cũng được dọn dẹp sạch sẽ và bài trí trang trọng. Trên bàn thờ sẽ thường có hai cây đèn tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời còn hương chính là các vị tinh tú. Bát hương được sắp đặt cân đối ở giữa bàn thờ. Phía sau hai cây đèn sẽ là hai bình hoa cắm cành vàng lá ngọc hoặc cắm hoa tươi với ý nghĩa mong muốn gia đình được làm ăn phát đạt. Trên bàn thờ còn có mâm ngũ quả, tùy theo từng vùng miền sẽ có các loại quả khác nhau nhưng đều có ý nghĩa một năm mới phát tài, phát lộc, an khang thịnh vượng. Đặt phía trước bát hương sẽ đặt một bát nước lã trong. Hai bên bàn thờ thường sẽ đặt hai cây mía vẫn còn nguyên ngọn lá xanh với ý nghĩa là để các cụ chống gậy về với các cháu, làm cầu nối dẫn linh hồn tổ tiên ông bà từ thiên đường xuống hạ giới để ăn tết với con cháu.

Cúng giao thừa ngoài trời cần làm như thế nào?

Bàn thờ cúng giao thừa ngoài trời sẽ được đặt ngoài trời có thể là ngay trước cửa nhà gồm một chiếc hương án trên có bình hương, hai ngọn nến hoặc hai ngọn đèn dầu. Lễ vật trong mâm cúng giao thừa thường gồm: một chiếc thủ lợn hoặc một con gà, một đôi bánh chưng, kẹo bánh, mứt, hoa quả, trầu cau, rượu, cốc nước lã, vàng mã và có thẻ là thêm chiếc mũ của Đại Vương hành khiển. Còn đối với lễ cúng giao thừa tại chùa thì lễ vật cúng sẽ là đồ chay. Đến giờ cử hành lễ khi chương trống vang lên thì người chủ lễ sẽ ra làm lễ rồi những người khác sẽ lễ theo để cầu xin một năm mới nhiều may mắn.

Cúng giao thừa trong nhà như thế nào?

Sau khi kết thúc lễ cúng giao thừa ngoài trời thì các gia đình có thể tiến hành cúng giao thừa trong nhà. Cúng giao thừa trong nhà chính là lễ cúng tổ tiên và Thổ công của gia đình mình để cầu xin được phù hộ độ trì cho gia đình mình gặp nhiều may mắn, tốt lành trong năm mới. Mâm lễ cúng trong nhà cũng gần tương tự với lễ cúng giao thừa ngoài trời.

Lễ vật trong mâm cúng thường gồm: bánh chưng, thịt gà, xôi, giò hoặc chả kèm một số món ăn khác tùy theo sự chuẩn bị của mỗi gia đình, hương hoa, đèn nến, bánh kẹo, mứt, rượu bia, nước ngọt, nước lã.

Khi chuẩn bị đầy đủ mâm cúng trên bàn thờ thì chủ nhà tiến hành thắp hương cúng, khấn. Đầu tiên gia chủ sẽ thắp hương khấn Thổ Công là vị thần cai quản trong nhà để xin phép thần cho phép tổ tiên gia đình mình về ăn Tết cùng con cháu. Tất cả các thành viên trong gia đình sẽ đứng trước bàn thờ một cách trang nghiêm để cầu xin tổ tiên phù hộ độ trì cho con cháu có một năm mới mạnh khỏe, an khang thịnh vượng.

Những điều cần biết về nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa dịp Tết nguyên đán 2

Những tục lệ trong đêm trừ tịch (đêm giao thừa)

Sau khi tiến hành xong các thủ tục cúng lễ giao thừa thì các cụ xưa có một số tục mà cho đến ngày hôm nay con cháu vẫn còn lưu truyền và thực hiện như:

– Đi lễ đình, đền, chùa, miếu, điện: thường thì sau khi kết thúc lễ cúng giao thừa ở nhà thì mọi người thường rủ nhau đến các đình chùa, miếu, điện để lễ Thần, Phật phù hộ cho bản thân và người thân của mình được may mắn, bình an. Tùy vào mỗi người, có người có thể chuẩn bị mâm lễ chay và lễ mặn để đi lễ nhưng cũng có người chỉ đến thắp hương tuy nhiên điều quan trọng nhất chính là lòng thành tâm.

– Lựa chọn hướng xuất hành: Khi bắt đầu từ nhà bước ra ngoài chơi hay đi lễ thì người ta hay chọn giờ, hướng xuất hành phù hợp với năm, với tuổi của mình để mong được gặp may mắn, tốt lành trong cả năm.

– Hái lộc: Khi đi lễ tại các đình, chùa, miếu, điện xong thì thường có tục hái lộc có nghĩa là hái một nhành cây hay bông hoa mang về nhà để cắm trên bàn thờ tổ tiên cho tới khi héo tượng trưng cho ý nghĩa lấy lộc của trời đất, thần phật.

– Hương lộc: đây cũng là một trong những tục có từ thời xưa. Theo tục này thì khi người ta đi lễ tại các đình, chùa, miếu, điện sẽ dốt một nắm hương tại nơi mình đi lễ khấn vái rồi sau đó sẽ mang nắm hương đó về bàn thờ nhà mình cắm. Ngọn lửa của hương có ý nghĩa tượng trưng cho sự phát đạt và được lấy từ nơi thờ thần thánh, phật tức là cầu xin các vị thánh, phật phù hộ cho cả năm được phát tài phát lộc, may mắn.

– Tục xông nhà: tục xông nhà cho tới nay vẫn rất được quan tâm và chú trọng. Sau thời khắc giao thừa sẽ chuyển sang năm mới, các gia đình thường tìm một người dễ vía, hợp tuổi với gia chủ để xong nhà có nghĩa là người đầu tiên từ bên ngoài bước vào nhà trong năm mới. Người xông nhà có thể là một thành viên trong gia đình hoặc là một người khác đều được. Việc kén người xông nhà này mang ý nghĩa là mong muốn người xông nhà sẽ mang lại nhiều may mắn, tốt lành đến cho gia đình gia chủ.

Bài viết trên đây là những chia sẻ của chúng tôi về những điều cần biết trong nghi thức thờ cúng trong đêm giao thừa. Hy vọng rằng với những thông tin mà chúng tôi mang tới sẽ giúp cho các bạn có thêm được nhiều kiến thức bổ ích về các nghi thức thờ cúng trong dịp tết một cách tốt và bước sang năm mới đạt được nhiều may mắn, tài lộc, an khang thịnh vượng.

Từ khóa tìm kiếm:

  • những điều cần biết về bàn thờ tổ tiên

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *